БАБАРЧУК Дарыя Фамінічна [1887 (?), в. Пяркі Кобрынскага пав. Гродзенскай губ., цяпер Кобрынскі р-н Брэсцкай вобл. - ?], манахіня. Арыштавана 17.2.1932 па 'царкоўнай справе' ў Ленінградзе. Асуджаѓна да 3 гадоў пазбаўлення волі. Выслана ў Казахстан. Далейшы лёс невядомы.
Літ.: Санкт-Петербургской епархии Синодик.
БАБІЧАЎ (БАБИЧЕВ) Уладзімір Ільіч [1890, мяст. Жлобін Рагачоўскага пав. Магілёўскай губ., цяпер райцэнтр Гомельскай вобл. - 21.3.1942, ГУЛАГ], іерэй. Беларус. З сям'і службоўца. Скончыў Магілёўскую духоўную семінарыю (?). Служыў у Свята-Духавай царкве в. Жаліўе Чавускага пав. Магілёўскай губ., цяпер Чавускі р-н Магілёўскай вобл. Быў жанаты, гадаваў дачок Любоў (н. ў 1915), Зою (1916), Ніну (1924) і сына Яўгена (1919). Арыштаваны 13.4.1933. Асуѓджаны калегіяй АДПУ 9.6.1933 як 'член контррэвалюцыйнай царкоўна-паўстанцкай арганізацыі' да 5 гадоў ППК. Этапаваны ў Дзмітраўскі канцлагер АДПУ Маскоўскай вобл. 6.9.1936 Маскоўскім абл. судом прыгавораны за 'антысавецкую агітацыю' да 5 гадоў ППК. Перамешчаны ў Бярозаўскі канцлагер НКВД Свярдлоўскай (?) вобл. Загінуў у зняволенні. Рэабілітаваны 18.7.1989 пракуратурай БССР. Групавая справа Б. і інш. ? 27605-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Кр.: НАРБ, ІКБР.
БАБОЎСКІ (БОБОВСКИЙ) Яўгеній Адамавіч [17.8.1890, Гродна - 27.12.1972, Тосна, Ленінградѓская вобл.], протаіерэй. У 1910 скончыў Санкт-Пецярбургскую духоўную семінарыю. У 1918-19 псаломшчык Увядзенскага сабора Петраграда. 27.8.1920 епіскапам Кранштацкім Венядзіктам (Плотнікавым) рукапаложаны ў дыякана, 28.8.1920 - у святара. Служыў ва Увядзенскім, з 1.11.1924 у Мікалаеўска-Богаяўленскім саборах. Арыштаваны 26.11.1924. Высланы ў Нованікалаеўск Краснаярскага краю. З чэрв. 1925 да ліст. 1928 зноў у кліры Мікалаеўска-Богаяўленскага сабора. Узнагароджаны санам протаѓіерэя. З 1929 да 1943 - у зняволенні (ссылка, ППК). У 1943 адкрываў Успенскую царкву ў Енісейску Краснаярѓскага краю, дзе служыў да 17.1.1953. 6.7.1953 прызначаны настаяцелем Казанскай царѓквы ў Тосне Ленінградскай вобл.
Літ.: Санкт-Петербургской епархии Синодик.
БАГАВЕНКА (БОГОВЕНКО).
Гл.: ІААСАФ (БАГАВЕНКА).
БАГАДЗІЛАЎ (БОГОДИЛОВ) Цімафей Мікалаевіч [1879, в. Петухоўка Чавускага пав. Магілёўскай губ., цяпер Чавускі р-н Магілёўскай вобл.- 8.10.1937, Магілёў, турма НКВД]. Беларус. З сялянскай сям'і. Да арышту дыякан Свята-Духавай царквы ў роднай вёсцы. Быў жанаты, меў трое дзяцей. Арыштаваны 7.8.1937. Асуджаны 18.9.1937 тройкай НКВД за 'паклёп на кіраўніцтва краіны' да ВМП з канѓфіскацыяй маёмасці. Расстраляны. Рэабілітаваны 20.11.1989 пракуратурай Магілёўскай вобл. Асабовая справа Б. ? 12167 захоўваецца ў архіве УКДБ Магілёўскай вобл.
Кр.: БНДЦЭД.
БАГАЧОЎ (БОГАЧЕВ) Несцер Малахавіч [1884, в. Барышаўка Чавускага пав. Магілёўскай губ., цяпер Чавускі р-н Магілёўскай вобл. - ?], селянін-аднаасобнік. Беларус. У 1920-я г. старшыня (або член) царкоўнага савета адной з цэркваў 1-й акругі Чавускага пав. Быў жанаты, меў дачок Сафію (н. ў 1921), Вольгу (1931), сыноў Аляксандра (1924), Віктара (1926). Арыштаваны 15.4.1933. Асуджаны калегіяй АДПУ 9.6.1933 за 'антысавецкую агітацыю' і як 'удзельѓнік контррэвалюцыйнай царкоўна-паўстанцкай арганізацыі' да 5 гадоў ППК. Далейшы лёс невядомы. Рэабілітаваны пракуратурай БССР 17.7.1989. Групавая справа Б. і інш. ? 27605-с захоўваецца ў архіѓве КДБ Беларусі.
Кр.: НАРБ, ІКБР.
БАГДАНАЎ (БОГДАНОВ) Іаан Церахавіч. Святар. Беларус. У 1920-я г. жыў у в. Мар'іна Гомельѓскага пав., потым Веткаўскі (цяпер Добрушскі) р-н Гомельскай вобл. Рэпрэсаваны ў 1929. Далейшы лёс невядомы.
Кр.: ДА Гомельскай вобл., ф. 1379, воп. 1, сп. 2, л. 5.
БАГДАНОВІЧ (БОГДАНОВИЧ) Вячаслаў Васілевіч [псеўданімы: Васілевіч, Віцяблянін; 1878, мяст. Дзісна Віленскай губ., цяпер горад у Міёрскім р-не Віцебскай вобл. (паводле інш. звестак - Лепельскі пав. Віцебскай губ.) - 1939 (?), Вілейка], царкоўны дзеяч, літаратар, дзеяч бел. нацыянальнага руху. Беларус. Сын святара Васілія Багдановіча і брат педагогаў Анатолія і Генадзія Багдановічаў. Скончыў Віцебскую духоўную семінарыю, Кіеўскую духоўную акадэмію са ступенню кандыдата багаслоўя (1903). З 6.11.1903 выкладчык біблейскай і царкоўнай гісторыі ў Віцебскай праваслаўнай семінарыі. З 18.5.1907 інспектар Мінскай, з восені 1907 Літоўскай (Віленѓскай) духоўных семінарыяў. У 1915 эвакуіраваўся з семінарыяй у Разань. У 1919 вярнуўся ў Вільню, прызначаны рэктарам семінарыі. Удзельнічаў у Памесным Саборы Расійскай (Рускай) праваслаўнай царквы (1917-18) пра які напісаў некалькі спецыяльных артыкулаў і надрукаваў дзённік удзельніка Сабора. Быў адказным рэдактарам 'Литовских Епархиальных Ведомостей' з 1919 да 20.10.1922, калі пастановай Віленскай духоўнай кансісторыі выданне было зачынена. У верас. 1921 уступіў у Таварыства беларускай школы. Захоўваючы вернасць Патрыярху, адмовіўся прыняць аўтакефалію Польскай царѓквы, за што пастановай архіепіскапа Варшаўскага Георгія звольнены з пасады рэктара семінарыі і рэдактара 'Литовских Епархиальных Ведомостей'. У кастр. 1922 арыштаваны польскімі ўладамі з архіепіскапам Літоўскім і Віленскім Елеўферыем (Богаяўленскім) і вывезены ў Кракаў. Мітрапалітам Дзіянісіем адлучаны ад Польскай аўтакефальнай царквы. У канцы 1922 абраны ў сенат II Рэчы Паспалітай. Актыўны змагар за правы беларусаў у Польшчы. У 1930 абраны сенатарам на другі тэрмін. Са святаром Лукой Голадам арганізаваў у Вільні адзіны ва ўсёй Польшчы праваслаўны прыход, які падпарадкоўваўся патрыярху Ціхану і служыў у ім псаломшчыкам (1924-36). Пасля дзесяцігадовага існавання Патрыяршая абшчыѓна ў Вільні адміністрацыйнымі ўладамі была разгромлена, а яе храм апячатаны (1936). Выступаючы ў сенаце (1929) паведаміў пра сапраўднае становішча Праваслаўнай царквы, пра гвалт, канфіскацыю маёмасці, нацыянальныя прыцясненні. З 1930 выкладаў у Віленскай рускай гімназіі імя А.Пушкіна і ў жаночым епархіяльным вучылішчы. Вядомы і як кампазітар, аўтар музыкі да некалькіх рамансаў на словы А.Пшчолкі. Паводле звестак А.Клімовіча, у 1920-я г. Б. прыпісвалася аўтарства раманса 'Зорка Венера' на словы М.Багдановіча. У 1920-30-я г. член Беларускага нацыянальнага камітэта (БНК) у Вільні. Да 28.11.1933 старшыня Царкоўнай праваслаўнай камісіі пры БНК. Адзін з заснавальнікаў і кіраўнікоў Беларускага праваслаўнага аб'яднання ў Вільні, уваходзіў у Беларускі пасольскі клуб. У 1939 арыштаваны польскай дэфензівай як праціўнік аўтакефаліі. Заклюѓчаны ў Віленскую турму, адкуль этапаваны ў Бяроза-Картузскі канцѓлагер. З наступам Чырвонай арміі ахова лагера ўцякла, і зняволеныя вызваліліся. У верас. 1939 арыштаваны органамі НКВД. Па заяве пракуратуры СССР сярод асуджаных не значыцца. Па прыватных сведчаннях, расстраляны ў Вілейскай турме НКВД неўзабаве пасля арышту.
14.4.1949 на Беласточчыне польскай службай бяспекі арыштаваны і дэпартаваны ў СССР доктар медыцыны Багдановіч Глеб (н. 1913 у Вільні; скончыў Віленскую беларускую гімназію, медыцынскі ф-т Віленскага ун-та), сын Вячаслава Багдановіча. Зняволенне адбываў у Варкуцінскім канцлагеры МДБ Комі АССР (некаторы час разам са святаром, былым вучнем свайго бацькі Яўстафіем Баслыком). Пасля вызвалення вярнуўся ў Беларусь, жыў у Руѓдзенску, працаваў доктарам. Памёр у Вільні.
Тв.: Церковно-славянский язык как религиозно-культурная ценность. Гродно, 1938; Царква і Дзяржава // Праваслаўная Беларусь. 1927, ? 1; Патрыярх Ціхан // Праваслаўная Беларусь. 1928, ? 9.
Лiт.: Лабынцев Ю.А. Литературное наследие В.В.Богдановича - белорусского сенатора ІІ Речи Посполитой // Славяноведение (Москва). 1997, ? 3, с. 39-49; Праваслаўе (Мінск). 1997, ? 5; Цыпин В., прот. История Русской Церкви, 1917-1997. Т. 9. М., 1997. С. 31, 229, 241; Чэмер А. [Анішчык А.]. Партрэты. Вільнюс, 2001; Kozłowska-Głogowska H. Białіoruski senator // Czasopis. 2001, ?? 10-12; ЭГБ, т. 1; БЭ, т. 2; Garbiński J., Turonek J. Białoruski ruch chrześcijański XX wieku.
БАДАГОЎСКІ (БОДАГОВСКИЙ) Міхаіл Васілеѓвіч [1892 (?), в. Забалоцце Ельнінскага пав. Смаленскай губ., цяпер Ельнінскі р-н Смаленскай вобл. - ?], абнаўленчы іерэй. Рускі. З духоўнага саслоўя. Скончыў духоўную семінарыю. Да арышту служыў у Петра-Паўлаўскім саборы ў Мінску. Быў жанаты, гадаваў двое дзяцей. Арыштаваны 29.12.1932 у Мінску па адрасе: вул. Мар'еўская, д. 4. Асуджаны 13.3.1933 асобай нарадай пры АДПУ за 'антысавецкую агітацыю' дa 5 гадоў ППК. Далейшы лёс невядомы. Рэабілітаваны 21.6.1989 пракуратурай БССР. Асабовая справа Б. ? 25287-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Кр.: БНДЦЭД.
БАЗЫЛЕЎСКІ (БАЗИЛЕВСКИЙ) Генадзій Сямёнавіч [1878, в. Слабодка Лепельскага пав. Віцебскай губ., цяпер Бешанковіцкі р-н Віцебскай вобл. - ?], верагодна, брат Аркадзія Сямёнавіча Базылеўскага. Украінец. З сялянскай сям'і. У 1920-я г. настаяцель Мікалаеўскай царквы ў в. Слабодка. Арыштаваны 2.1.1930. Асуджаны з шэрагам інш. святароў Полацка-Віцебскай епархіі 16.6.1930 асобай нарадай пры АДПУ за 'антысавецкую агітацыю' дa 3 гадоў высылкі. Далейшы лёс невядомы. Рэабілітаваны 27.11.1989 пракуратурай Віцебскай вобл. Асабовая справа Б. ? 21053-п захоўваецца ў архіве УКДБ Віцебскай вобл.
Базылеўскі Аркадзій Сямёнавіч. З 1911-12 настаяцель Раства-Багародзіцкай царквы в. Емянец Невельскага пав. Віцебскай губ., цяпер Пскоўская вобл., Расія.
Кр.: БНДЦЭД.
БАЙДАКОЎ (БАЙДАКОВ) Грыгорый Дарафеевіч.
Гл.: ПАРФІРЫЙ (БАЙДАКОЎ).
БАЙКО (БОЙКА) (БОЙКО) Канстанцін Патапавіч [1909, мяст. Белавежа (Białowieża) Пружанскага пав. Гродзенскай губ., цяпер тэрыторыя Польшчы - 12.10.1984, Белавежа], протаіерэй. У 1915-21 у бежанстве ў Разанскай губ., Расія. Скончыў Віленскую духоўную семінарыю (1932), Багаслоўскі ф-т Варшаўскага ун-та са ступенню магістра багаслоўя (1934). Рукапаложаны ў дыякана (2.2.1934). Служыў у мяст. Сверж (Świerże) на Холмшчыне (Польшча). У 1937 накіраваны ў Клецк (цяпер райцэнтр Мінскай вобл.), дзе дапамагаў хвораму настаяцелю Грыгорыю Лукашэвічу ў адбудове згарэлай царквы. Быў жанаты, меў дачку Зою і сына Мацвея (10 і 14 гадоў). З лют. 1938 святар Успенскай царквы в. Люшнева, цяпер Баранавіцкі р-н Брэсцкай вобл. У крас. 1939 вярнуўся ў Клецк, служыў ва Уваскрасенскім храме, выкладаў у СШ. Арыштаваны ў 1940. Неўзабаве вызвалены. Падчас 2-й суѓсветнай вайны заставаўся на акупаванай тэрыторыі. У маі 1944 выехаў у Белавежу. Арыштаваны 21.3.1946 у Бельску, цяпер Бельск Падляскі (Bielsk Podlaski), Польшча. Асуджаны 26.11.1946 ваенным трыбуналам тагачаснай Баранавіцкай вобл. за 'здраду савецкім грамадзянам, выступы з антысавецкімі пропаведзямі і ўсхваленне Германіі' да 15 гадоў ППК і 5 гадоў паѓзбаўлення правоў з канфіскацыяй маёмасці. Пасля вызваѓлення вярнуўся на радзіму. Рэабілітаваны 13.7.1993 Мінскім абл. судом. Асабовая справа Б. ? 35234-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Кр.: БНДЦЭД; НАРБ, ІКБР.
БАЙКОВА (БОЙКОВА) Варсанофія Яўстаф'еўна [1871, мяст. Зяткодцы (?), цяпер Хмяльніцкая вобл., Украіна - ?]. Беларуска. Да арышту псаломшчыца Увазнясенскай царквы в. Кабішы Віцебскага пав., цяпер Гарадоцкі р-н Віцебскай вобл. Арыштавана 16.3.1931. Асуджана 27.8.1931 са святарамі Васіѓліем Вайткевічам, Грыгорыем Лепяшынскім, Максімам Стуканавым, Аляксандрам Шыркевічам і інш. асобай нарадай пры АДПУ за 'дзейнасць у склаѓдзе контррэвалюцыйнай арганізацыі' дa 1 года пазбаўлення волі. Далейшы лёс невядомы. Рэабілітавана 19.10.1988 прэзідыумам Віцебскага абл. суда. Асабовая справа Б. захоўваецца ў архіве УКДБ Віцебѓскай вобл.
Кр.: НАРБ, ІКБР.
БАЙКОЎ (БАЙКОВ, БОЙКОВ) Мікола [Мікалай Якаўлевіч; псеўданімы і крыптанімы: Аглядальнік; Асветнік; Дашкольнік; М.К-ч; М.Кр.; Кр-іч; Крывіч; Мікола Крывіч; Настаўнік; 10(22).2.1889, Бежацк Цвярской губ. - пасля 1946 (?)], мовазнавец і літаратуразнавец, педагог. Рускі. З сям'і свяшчэннаѓслужыцеля. Скончыў Бежацкае мужчынскае духоўнае вучылішча, Цвярскую духоўную семінарыю, Маскоўскую духоўную акадэмію (1913). Накіраваны ў Мінскую духоўную семінарыю. Выкладаў лоѓгіку, псіхалогію, гістарычную філасофію, дыдактыку. З 1918 чытаў лекцыі ў Мінскім настаўніцкім інстытуце. З 1921 - у МБПТ. Рэдактар час. 'Школа и культура Советской Белоруссии' (1919, 1921), з 1924 супрацоўнік час. 'Асвета'. З 1921 вучоны сакратар Навукова-тэрміналагічнай камісіі Наркамасветы БССР, у 1922-28 Слоўнікавай камісіі Інбелкульта, потым Інстытута мовазнаўства АН БССР. Атрымаў вядомасць як аўтар прац па літаратуразнаўстве, крытыцы і педагогіцы, але асабліва як укладальнік слоўнікаў: 'Практычны расійска-беларускі слоўнік' (1924, з М.Гарэцкім), 'Беларуска-расійскі слоўнік' (1925), 'Расійска-беларускі слоўнік' (1928, абодва з С.Некрашэвічам), 'Практычны беларускі вайсковы слоўнік' (1927, з А.Бараноўскім). Арыштаваны АДПУ 19.7.1930. Абвінавачваўся ў прыналежнасці да 'Саюза вызвалення Беларусі'. Вызвалены 2.9.1930. На акадэмічную работу вярнуцца не дазволілі. У 1931-41 літсупрацоўнік Мінскага рэѓкламнага бюро, стыліст у газ. 'Чырвоная змена'. Падчас вайны знаходзіўся ў Мінску. У 1944 выехаў у Германію. Працаваў у прапагандысцкім бюро 'Вінэта'. Паводле некаторых звестках, арыштаваны савецкай ваеннай контрразведкай у Берліне і перавезены ў Мінск. Далейшы лёс невядомы.
Тв.: На літаратурныя тэмы: Зб. артыкулаў. Мн., 1929 (пад псеўдаѓнімам М.Крывіч).
Кр.: Памятная книжка Минской губернии; Булахов М. Восточнославянские языковеды. Т. 2. Мн., 1977. С. 42-43; Германовіч І. Беларускія мовазнаўцы. Мн., 1985; Мушынскі М. Беларуская крытыка і літаратуразнаўства: 20-30-я гады. Мн., 1975. С. 21-28, 54; БП, т. 1; ЭГБ, т. 1.
БАКУНАЎ (БАКУНОВ) Іаан Якаўлевіч [1864, Мінская губ. - ?], манах. Арыштаваны 16.10.1930 у в. Вялікая Глушыца (?). Асуджаны 26.12.1930 калегіяй АДПУ Сярэдне-Волжскага краю за 'антыѓсавецкую агітацыю' да 3 гадоў ППК. Далейшы лёс невядомы. Рэабілітаваны 30.6.1989 Куйбышаўскай абл. пракуратурай.
Кр.: Белая книга.
БАЛАБУШЭВІЧ (БАЛАБУШЕВИЧ) Ігар [1.6.1923, в. Була былога Слонімскага пав. Гродзенскай губ., цяпер Івацэвіцкі р-н Брэсцкай вобл. - ?], святар. Сын протаіерэя Пятра Балабушэвіча. Скончыў 6 класаў народнага вучылішча (1935), 5 класаў Пружанскай гімназіі (1939), 9 класаў СШ (май 1941). Падчас 2-й суѓсветнай вайны заставаўся на акупаванай тэрыторыі. З 1941 выконваў абавязкі псаломшчыка пры Свята-Сімяонаўскай царкве ў мяст. Малеч. У 1942-44 суѓпрацоўнік Малецкага валаснога ўпраўлення. У крас. 1945 мабілізаваны ў Чырвоную армію. Камісаваны з-за хваробы (тыф). З ліст. 1945 на адбудове Мінска. 6.5.1946 архіепіскапам Мінскім і Беларускім Васіліем (Ратміравым) рукапаложаны ў дыякана, 9.5.1946 - у святара. Прызначаны настаяцелем Петра-Паўлаўскай царквы в. Мокрае, цяпер Пружанскі р-н Брэсцкай вобл. З 28.2.1947 служыў у Ільінскім храме в. Харава, цяпер Пружанскі р-н. Быў жанаты на Юліі Паўлаўне Стрыж, гадаваў сыноў Ігара (н. ў 1944), Льва (1947). Вучыўся (завочна) у Ленінѓградскай духоўнай акадэміі. Арыштаваны 24.10.1951. Да 10.10.1954 у зняволенні ў Омскім канцлагеры. Вызвалены са зняццем судзімасці. З 15.11.1955 настаяѓцель Крыжаўздзвіжанскай царквы в. Амельѓянец Камянецкага р-на Брэсцкай вобл. З 1956 клірык Смаленскай епархіі. Далейшы лёс невядомы.
Балабушэвіч Пётр. У 1940-я г. настаяцель Свята-Сімяонаўскай царквы ў мяст. Малеч, цяпер Бярозаўскі р-н Брэсцкай вобл.
Кр.: Архіў Мінскага епархіяльнага ўпраўлення, ф. 1, в. 2, с. 119.
БАЛАБУШЭВІЧ (БАЛАБУШЕВИЧ) Міхаіл Ігнаціевіч [1859, в. Гарбанкі Кобрынскага пав. Гродзенѓскай губ., цяпер Кобрынскі р-н Брэсцкай вобл. - ?], верагодна, сын Ігнація Балабушэвіча. Скончыў духоўную семінарыю. У 1910-я г. настаяцель Мікалаеўскай царквы в. Бездзеж Кобрынскага пав., цяпер Драгічынскі р-н Брэсцкай вобл. Падчас арышту служыў ва Успенскім храме в. Косіна Барысаўскага пав. Мінскай губ., цяпер Лагойскі р-н Мінскай вобл. Арыштаваны 16.1.1933. Асуджаны 3.2.1933 асобай нарадай пры АДПУ за 'антысавецкую агітацыю' дa 3 гадоў пазбаўлення правоў жыць у 12 наѓселеных пунктах і Урале. Далейшы лёс невядомы. Рэабілітаваны 20.11.1989 пракуратурай Мінскай вобл. Асабовая справа Б. ? 28626-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Балабушэвіч Ігнацій. Протаіерэй. Не менш чым да 1904 служыў у Пакроўскай царкве в. Бухавічы Кобрынскага пав., цяпер Кобрынскі р-н.
БАЛАБУШЭВІЧ (БАЛАБУШЕВИЧ) Яўстафій Міхайлавіч [1886, в. Сухопаль Пружанскага пав. Гродзенскай губ., цяпер Пружанскі р-н Брэсцкай вобл. - ?], святар, верагодна, сын Міхаіла Балабушэвіча. Вучыўся ў Жыровіцкай духоўнай школе, Віленскай настаўніцкай семінарыі. Служыў псаломшчыкам. Падчас 1-й сусветнай вайны паслушнік Пятроўскага манастыра. У 1915 рукапаложаны ў іерэя і накіраваны ў Віленскую епархію. З 1920 у Гродзенѓскай епархіі. Падчас 2-й сусветнай вайны заставаўся на акупаванай тэрыторыі. У ліп. 1944 выехаў у Германію. Вярнуўшыся ў 1945, атрымаў месца настаяцеля Раства-Багародзіцкага сабора ў Гродне. Арыштаваны 24.12.1945. Асуджаны 26.7.1946 за 'антысавецкую прапаганду' да 5 гадоў ППК (паѓзней зніжана да 3 гадоў). Далейшы лёс невядомы. Рэабілітаваны 23.10.1992 Гродзенскім абл. судом. Асабовая справа Б. ? 15406 захоўваецца ў архіве УКДБ Гродзенскай вобл.
Кр.: Черепица В.Н. Очерки истории Православной Церкви на Гродненщине (с древнейших времен до наших дней). Ч. 1. С. 258. Гродно, 2000.
БАНБЕНКА (БОНБЕНКО) Ціхан Мацвеевіч [1890, в. Ануфрыева Чэрыкаўскага пав. Магілёўскай губ., цяпер в. Сялец Мсціслаўскага р-на Магілёўскай вобл. - ?], дыякан. Беларус. З сялянскай сям'і. Служыў у Свята-Ануфрыеўскай царкве ў роднай вёсцы. Быў жанаты, гадаваў сына. Арыштаваны 17.3.1932. Праходзіў па адной справе са святаром Фокам Сіваковым і з сялянамі-аднаасобнікамі, актыўнымі прыхаджанамі Якавам Івановым (н. ў 1872) Дзянісам Парфёнавым-Кандрацевым (1904), Калістратам Якімавым (1891). Асуджаны калегіяй АДПУ 11.5.1932 за 'антысавецкую агітацыю і прапаганду' да 5 гадоў ППК. Далейшы лёс невядомы. Рэабілітаваны пракуратурай Магілёўскай вобл. 16.1.1989. Групавая справа Б. і інш. ? 10069 захоўваецца ў архіве УКДБ Магілёўскай вобл.
Кр.: БНДЦЭД.
БАНДАЦКІ (БОНДАТСКИЙ) Павел Майсеевіч [1899, мяст. Кажан-Гарадок Пінскага пав. Мінскай губ., цяпер Лунінецкі р-н Брэсцкай вобл. - ?]. Беларус. Да арышту стараста Мікалаеўскай царквы ў родным мястэчку. Быў жанаты, меў пяцёра дзяцей. Арыштаваны 3.10.1939. Праходзіў па адной справе з псаломшчыкам Барысам Дружылоўскім і настаўнікамі Мікалаем Мардухаем (1918), Уладзіславам Паўлікам (1907), Грыгорыем Яцынам (1895). Асуѓджаны 29.6.1940 паводле пастановы калегіі НКВД як 'член ПАВ' і за 'шпіянаж на карысць Польшчы' дa 8 гадоў ППК. Этапаваны ў Паўночна-чыгуначны канцлагер НКВД Комі АССР. Далейшы лёс невядомы. Рэабілітаваны 21.8.1989 пракуратурай Брэсцкай вобл. Групавая справа Б. і інш. ? 9726-с з фотаѓздымкамі захоўваецца ў архіве КДБ Брэсцкай вобл.
Кр.: Памяць. Гісторыка-дакументальная хроніка Лунінецкага раёна. Мн., 1995; НАРБ, ІКБР.
БАРАВІК (БОРОВИК) Ксенія Данілаўна [20.1. 1900 (?), в. Чыропка Залескай вол. Дзісенскага пав. Віленскай губ., цяпер Верхнядзвінскі р-н Віцебскай вобл. - ?], манахіня. Беларуска. З сялянскай сям'і. З 1917 насельніца Новадзявочага манастыра ў Санкт-Пецярбургу. Пастрыжана ў манашаства 1926. Арыштавана 17.4.1932. Асуджана 16.6.1932 да 3 гадоў паѓзбаўлення волі. Выслана ў Казахстан. Далейшы лёс невядомы.
Кр.: Санкт-Петербургской епархии Синодик.
БАРАНАЎ (БАРАНОВ) Іаан Самсонавіч [1874, в. Рудня Гомельскага пав. Магілёўскай губ., цяпер Гомельскі р-н - ?], абнаўленчы святар. Беларус. З сялянскай сям'і. Вучыўся ў духоўнай семінарыі. З 1912 настаяцель Свята-Троіцкай царквы ў в. Галавічы Чавускага пав. Магілёўскай губ., цяпер Горацкі р-н Магілёўскай вобл. Быў жанаты, меў чацвёра дзяцей. Арыштаваны 30.4.1933. Асуджаны па адной справе з дыяканам Арцеміем Давыдзенкам, царкоўным актывістам Іванам Гецікавым 23.7.1933 асобай нарадай пры АДПУ за 'антысавецкую агітацыю' дa 5 гадоў высылкі ў Казахстан. Далейшы лёс невядомы. Рэабілітаваны 16.1.1989 пастановай прэзідыума Вярхоўнага савета СССР. Групавая справа Б. і інш. ? 11600 захоўваецца ў архіве КДБ Магілёўскай вобл.
БАРАНОЎСКІ (БАРАНОВСКИЙ) Якаў Сцяпанавіч [9.10.1872, хут. Андрэеўка Бабруйскага пав. Мінскай губ., цяпер в. Новаандрэеўка Глускага р-на Магілёўѓскай вобл. - 1.11.1937, Мінск, турма НКВД]. Беларус. З сялянскай сям'і. Вучыўся ў Ігуменскім павятовым вучылішчы. З 1903 псаломшчык Мінскага Петра-Паўлаўскага кафедральнага сабора. З 1904 служыў разам з Уладзімірам Тэраўскім. Удзельнік з'езда духавенства і веруючых Мінскай епархіі ў жн. 1927 у Мінѓску. Арыштаваны АДПУ ў 1930. Асуджаны 'за антысавецкую агітацыю' да 3 гадоў высылкі за межы Беларусі. Пасля сканчэння тэрміну вярнуўся на радзіѓму, служыў у храме св. Марыі Магдаліны на вул. Старажоўскай у Мінску. У 1930-я г. ў Касма-Даміянаўскай царкве ў мяст. Асіповічы (?), цяпер райцэнтр Магілёўскай вобл. Зноў арыштаваны 28.7.1937 па справе 'Беларуская аўтакефальная царква'. Асуджаны 25.10.1937 з шэрагам святароў Мінскай епархіі за 'прыналежнасць да антысавецкай арганізацыі царкоўнікаў і правядзенне варожай работы супраць савецкай улады' да ВМП з канфіскацыяй маёмасці. Расстраляны. Рэабілітаваны пракуратурай БВА 25.3.1989. Групавая справа Б. і інш. ? 23379-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Кр.: Личный состав епархиального управления; НАРБ, ІКБР; Garbiński J., Turonek J. Białoruski ruch chrześcijański XX wieku.
БАРАУЛЯ (БАРАУЛЯ) Мікалай Грыгор'евіч [1890, мяст. Чарняўка Барысаўскага пав. Мінскай губ., цяпер Барысаўскі р-н Мінскай вобл. - 10.3.1938, Барысаў, турма НКВД]. Беларус. Член царкоўнага савета храма св. Андрэя Юродзівага ў Барысаве. Падчас арышту слесар завода 'Чырвоны металіст'. Быў жанаты, гадаваў чацвёра дзяцей. Арыштаваны 5.2.1938 у Барысаве па адрасе: вул. Чырвонасцяжная, д. 27. Праходзіў па адной справе са старшынём савета Яўменам Мазалём і актыўнымі прыхаджанамі. Асуджаны 14.2.1938 тройкай НКВД як 'член контррэвалюцыйнай групы' і за 'антысавецкую агітацыю' да ВМП з канфіскацыяй маёмасці. Расстраляны. Рэабілітаваны 1.6.1957 прэзідыумам Мінскага абл. суда. Групавая справа Б. і інш. ? 10397-с захоўваецца у архіве КДБ Беларусі.
Кр.: БНДЦЭД.
БАРОЎСКАЯ (БОРОВСКАЯ) Фёкла Мікалаеўна [1897, в. Нараўка Масеўскай вол. Пружанскага пав. Гродзенскай губ., цяпер Польшча - ?], манахіня. З 1917 (?) насельніца Новадзявочага манастыра ў Санкт-Пецярбургу. Арыштавана 18.4.1932. Асуѓджана 16.6.1932 да 3 гадоў пазбаўлення волі. Выслана ў Казахстан. Далейшы лёс невядомы.
Літ.: Санкт-Петербургской епархии Синодик.
БАРШЧЭЎСКІ (БОРЩЕВСКИЙ) Васілій Грыгор'евіч [1863, в. Свяча Лепельскага пав. Віцебскай губ., цяпер Бешанковіцкі р-н Віцебскай вобл. - ?]. Беларус. З духоўнага саслоўя. Верагодна, брат Фёдара Грыгор'евіча Баршчэўскага і Эраста Грыгор'евіча Баршчэўскага. Скончыў духоўную семінарыю. У 1900-10-я г. другі святар Мікалаеўскага сабора ў Дрысе Віцебскай губ., цяпер райцэнтр Верхняѓдзвінск Віцебскай вобл. У 1920-я г. настаяцель Спаса-Праабражэнскай царквы в. Дарагакупава Сенненскага пав. Магілёўскай губ., цяпер Бешанковіцкі р-н. Арыштаваны 7.12.1931 у Віцебску. Асуджаны 14.7.1932 з шэрагам свяшчэнна- і царкоўнаслужыцелей асобай нарадай пры АДПУ як 'член антысавецкай групы і за шпіянаж' дa 3 гадоў высылкі ў Паўночны край. Далейшы лёс невядомы. Рэабіліѓтаваны 12.9.1989 пракуратурай Віцебскай вобл. Асабовая справа Б. захоўваецца ў архіве УКДБ Віцебѓскай вобл.
Баршчэўскі Фёдар Грыгор'евіч. Рукапаложаны ў іерэя (1890). Да 1905 настаяцель Барыса-Глебскага храма в. Дварэц Лепельскага пав. Віцебскай губ. З 1906 у царкве ў гонар вобраза Святой Божай Маці ў в. Новахаванск Невельскага пав. Віцебскай губ.
Баршчэўскі Эраст Грыгор'евіч. Рукапаложаны ў іерэя (1892). Да 1910 настаяцель Свята-Троіцѓкай (?) царквы в. Глабай Невельскага пав. Віцебскай губ., цяпер Пскоўская вобл., Расія. З 1911-12 служыў у Аляксандраўскім храме в. Клёўнікі Невельскага пав. Віцебскай губ.
Кр.: Памятная книжка Витебской губернии; БНДЦЭД.
БАРШЧЭЎСКІ (БОРЩЕВСКИЙ) Мікалай Данілавіч [1872, в. Залессе Магілёўскай губ., цяпер тэрыторыя Слаўгарадскага р-на Магілёўскай вобл. (вёска не існуе) - 30.9.1937, Орша, турма НКВД]. Беларус. З сям'і свяшчэннаслужыцеля. Верагодна, брат Міхаіла Данілавіча Баршчэўскага. Скончыў Магілёўскую духоўную семінарыю. З 1909 настаяцель Пакроўскай царквы в. Відзенічы Аршанскага пав. Магілёўскай губ., цяпер Талачынскі р-н Віцебскай вобл. Быў жанаты, меў трое дзяцей. Арыштаваны 6.8.1937 у Талачыне Віцебскай вобл. Асуджаны 15.9.1937 са святарамі Полацка-Віцебскай епархіі Іаанам Валійскім, Канстанцінам Варановічам, Аляксіем Валчок-Волкавым, Лявонціем Глінскім, Анатоліем Зяньковічам, Іосіѓфам Квяткоўскім, Яўгеніем Лаўроўскім, Мікалаем Пяскоўскім, дыяканам Пятром Цівам і інш. тройкай НКВД за 'антысавецкую агітацыю' дa ВМП з канфіѓскацыяй маёмасці. Расстраляны. Рэабілітаваны 19.4.1989 пракуратурай Віцебскай вобл. Асабовая справа Б. захоўваецца ў архіве УКДБ Віцебскай вобл.
Баршчэўскі Міхаіл Данілавіч. У ліку лепшых скончыў Магілёўскую духоўную семінарыю (1901). З 10.1.1902 назіральнік-эканом Гомельскага духоўнага вучылішча. З 1.9.1904 назіральнік, з 4.11.1904 выкладѓчык рускай і царкоўнаславянскай моваў Магілёўскага духоўнага вучылішча.
БАРЫСОВІЧ (БОРИСОВИЧ) Георгій Іванавіч [1875, в. Гарадзец Веліжскага пав. Віцебскай губ., цяпер Усвяцкі р-н Пскоўскай вобл., Расія - 7.10.1937, Віцебск, турма НКВД]. Рускі. Сваяк Іаана Сямёнавіча Барысоѓвіча. Скончыў Віцебскую духоўную семінарыю (1894), рукапаложаны ў іерэя і накіраваны ў Мікалаеўскі храм в. Гарадзец. З 1911 ва Успенскай царкве в. Белахвостава Невельскага пав. Віцебскай губ., цяпер Невельскі р-н Пскоўскай вобл. З 1928 на працягу года працаваў чорнаѓрабочым ў Невелі, потым пераехаў да старэйшага сына Дзмітрыя ў Ленінград. З 1933 у Віцебску, дворнік на люстэркавай фабрыцы. Быў жанаты, меў дачку Ганну (30 гадоў) і сыноў - усе жылі ў Ленінградзе - Дзмітрыя (29 гадоў), Віктара (25 гадоў), Мікалая (20 гадоў). Арыштаваны і асуджаны ў 1933 за 'ўтойванне сацыяльнага паходжання' (тэрмін невядомы). Зноў арыштаваны 20.9.1937 у Віцебску па адрасе: вул. Баўмана, д. 12. Асуджаны 28.9.1937 тройкай НКВД за 'антысавецкую агітацыю' да ВМП з канфіскацыяй маёмасці. Расстраляны. Рэабілітаваны 28.7.1956 прэзідыумам Віцебскага абл. суда. Асабовая справа Б. захоўваецца ў архіѓве УКДБ Віцебскай вобл.
Барысоѓвіч Іаан Сямёнавіч. Да 1913 настаяцель Мікалаеўскага храма в. Гарадзец.
Кр.: Памятная книжка Витебской губернии; БНДЦЭД; НАРБ, ІКБР; Афіцыйны сайт Віцебскай епархіі.
БАРЫСЮК (БОРИСЮК) Дамініка Калістратаўна [студз. 1887 (?), в. Агароднікі Бельскага пав. Гроѓдзенскай губ., цяпер Падляшскае ваяв., Польшча - ?], манахіня. Арыштавана 17.2.1932 у Ленінградзе. Асуѓджана 22.3.1932 да 3 гадоў пазбаўлення волі. Выслана ў Сярэднюю Азію. Далейшы лёс невядомы.
Літ.: Санкт-Петербургской епархии Синодик.
БАСЛЫК Яўстафій [30.3.1902, в. Чыжэвічы Вілейскага пав. Віленскай губ., цяпер Вілейскі р-н Мінскай вобл. - 8.5.1970, Мінск], протаіерэй. Беларус. Сын царкоўнага старасты Кандрата Баслыка, брат Яўгенія Баслыка. Скончыў 2-класнае Вілейскае (гарадѓское) пачатковае вучылішча (1917), 2 курсы Данскога сярэдняга сельскагаспадарчага вучылішча ў мяст. Персіянаўка каля Новачаркаска (цяпер Растоўская вобл., Расія), Віленскую духоўную семінарыю (1927). Архіепіскапам Віленскім і Лідскім Феадосіем (Феадосьевым) рукапаложаны ў дыякана (28.2.1926), іерэя (14.1.1927). З восені 1927 памочнік настаяцеля Свята-Марыінскага храма ў Вільні, Ільінскай царквы в. Нарач Вілейскага пав. Віленскай губ. Паўла Саѓсноўскага, потым памочнік настаяцеля Благавешчанѓскай царквы в. Забрэжжа Ашмянскага пав. Віленскай губ. (цяпер Валожынскі р-н Мінскай вобл.) Уладзіміра Каранцэвіча. З 14.4.1928 настаяцель Благавешчанскай царквы. З 1943 Валожынскі благачынны. З 15.3.1947 служыў у Мінскай Александра-Неўскай царкве на Вайсковых могілках. Арыштаваны 21.2.1951 у Мінску па адрасе: вул. Берасцянская, д. 29, кв. 2. Асуджаны ў адзін дзень са святарамі Паўлам Кірыкам, Платонам Сліжам і інш. 5.9.1951 асобай нарадай МДБ за 'антысавецкую агітацыю' дa 10 гадоў ППК. 9.2.1952 этапаваны ў Маскву, потым у Валагодскую турму МДБ, а ў пачатку крас. 1952 у Рачны канцлагер МДБ Комі АССР (Варкута). Некаторы час пакаранне адбываў з Глебам Багдановічам. З 1955 на пасяленні. Канчаткова вызвалены 10.5.1956. З 22.6.1956 протаіерэй Лазараўскай царквы г. Волагда, Расія. Зѓ 22.6.1957 настаяцель Пракоп'еўскага сабора ў г. Вялікі Усцюг, Расія. Узнагароѓджаны залатым крыжам з упрыгожаннямі (1957). Са студз. 1959 служыў у Раства-Багародзіцкай кафедральнай царкве ў Волагдзе, благачынны 1-й акругі Валагодѓскай епархіі. У крас. 1959 падчас усяночнага ў выніку правакацыі ў перапоўненым храме пачалася паніка і загінулі людзі. 13.6.1959 прыгавораны Валагодскім абл. судом за 'не прадбачанне' да 3 гадоў пазбаўлення волі, але 11.7.1959 Вярхоўным судом РСФСР апраўданы. Да жн. 1962 настаяцель кафедральнага сабора ў Смаленску, потым жыў у Мінску ў дачкі Ірыны. З 1963 кіраваў малым хорам Мінскага Свята-Духава кафедральнага сабора. Пакінуў грунтоўныя ўспаміны пра свой час. Пахаваны на Чыжоўскіх могілках. Рэабілітаваны 28.11.1978 судовай калегіяй па крымінальных справах Вярхоўнага суда БССР. Групавая справа Б. і інш. ? 20622-с з фотаздымкам захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
16.7.1944 у в. Выгалавічы (цяпер Мядзельскі р-н Мінскай вобл.) арыштаваны студэнт Віленскай настаўніцкай семінарыі Баслык Фёдар Кандратавіч (н. ў 1921 у в. Выгалавічы), верагодна, сваяк Яўстафія Баслыка. 9.12.1944 асуджаны як 'член нацыяѓналістычнай Беларускай арганізацыі' і 'агент нямецкай разведкі' да 10 гадоў ППК і 5 гадоў паѓзбаўлення правоў з канфіскацыяй маёмасці. Этапаваны ў пас. Вожавель НКВД Комі АССР (п/с 843). Вызвалены 30.4.1954. Далейшы лёс невядомы. Рэабілітаваны 15.4.1958 ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР. Групавая справа Ф.Баслыка і інш. ? 13588-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Баслык Яўгеній. У 1940-я г. настаяцель Свята-Георгіеўскай царквы в. Гальшаны Ашмянскага р-на Гродзенскай вобл., потым у мяст. Глыбокае, цяпер райцэнтр Віцебскай вобл.
Феадосій (Феадосьев). Свецкае імя: Мікалай Іванавіч. Н. ў 1864. Хіратанісаны ў 1903. У 1908 епіскап Смаленскі, у 1923 архіепіскап Адэскі і Херсонскі. Пераследаваўся савецкімі ўладамі. У 1923 уцёк у Польшчу (з Кіева). Варшаўскім сінодам і мітрапалітам Дзіянісіем прызначаны кіруючым архіерэем у епархію Віленскую і Лідскую. Памёр у 1942.
Літ.: Баслык Е. Записки священника Евстафия. Мн., 2005.
Кр.: БНДЦЭД; НАРБ, ІКБР; Синодик за веру и церковь Христову пострадавших в Минской епархии; За Христа пострадавшие.
БАТАЛІН (БАТАЛИН) Лаўр Сцяпанавіч [1869, в. Перарост Гомельскага пав. Магілёўскай губ., цяпер Добрушскі р-н Гомельскай вобл. - ?], святар. Беларус. З духоўнага саслоўя. Скончыў Магілёўѓскую духоўную семінарыю, рукапаложаны ў іерэя. Служыў у Мікалаеўскай царкве в. Добры Двор Чавускага пав. Магілёўскай губ., цяпер Горацкі р-н Магіѓлёўскай вобл. Арыштаваны 4.7.1931. Праходзіў па адной справе з царкоўным актывістам Кірылам Мацуевым (н. ў 1875). Асуджаны 26.7.1931 асобай нарадай пры АДПУ за 'антысавецкую агітацыю' дa 3 гадоў ППК. Этапаваны ў Заходне-Сібірскі край. Далейшы лёс невядомы. Рэабілітаваны 10.7.1989 пракуратурай Магілёўскай вобл. Групавая справа Б. і інш. ? 10138-сн захоўваецца ў архіве КДБ Магілёўскай вобл.
БАТАЛІН (БАТАЛИН) Уладзімір Міхайлавіч [1871, мяст. Селья (?) Віленскай губ. - ?]. Беларус. З сям'і свяшчэннаслужыцеля. Скончыў духоўную семінарыю. У 1910-я г. настаяцель Свята-Троіцкай царквы в. Дамброва Лідскага пав. Віленскай губ., цяпер Шчучынскі р-н Гродзенѓскай вобл. У 1920-я г. настаяцель Міхайлаўскага (Астраўѓскога) храма ў Слуцку Мінскай вобл. Быў жанаты, меў пяцёра дзяцей. Арыштаваны 14.3.1933 у Слуцку па адрасе: вул. Глухая, д. 20. Асуджаны 9.6.1933 з 20 інш. свяшчэннаслужыцелямі асобай нарадай пры АДПУ як 'член контрѓрэвалюцыйнай арганізацыі і за антысавецкую агіѓтацыю' дa 3 гадоў высылкі. Далейшы лёс невядомы. Рэабілітаваны 18.7.1989 пракуратурай БССР. Групавая справа Б. і інш. ? 27605-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Кр.: Памятная книжка Виленской губернии; БНДЦЭД.
БАТАРЭВІЧ (БАТОРЕВИЧ) Серафім Сцяпанавіч [1905, в. Боблі Ковельскага пав. Валынскай губ., цяпер Ковельскі (?) р-н Валынскай вобл., Украіна - 1970-я г., Свярдлоўск, цяпер Екацярынбург, Расія], протаіерэй. Рускі. З сям'і свяшчэннаслужыцеля. Скончыў духоўную семінарыю. У другой палове 1940-х г. настаяцель Мінскага Свята-Духава кафедpальнага сабоpа, сакратар архіепіскапа Мінскага і Беларускага Піцірыма (Свірыдава). Быў жанаты, гадаваў двое дзяцей. Арыштаваны 31.3.1951 (паводле інш. звестак 28.3.1951) у Мінску па адрасе: вул. Бакуніна, д. 3. Асуджаны 25.9.1951 асобай нарадай МДБ як 'член контррэвалюцыйнай арганізацыі' і за 'актыўны ўдзел у выданні часопіса 'Воскресное чтение', у якім друкаваў артыкулы антыатэістычнага зместу' дa 25 гадоў ППК з канфіскацыяй маёмасці. Этапаваны ў Азёрны канцлагер НКВД Іркуцкай вобл. (ст. Тайшэт-Бpацк). Пасля вызвалення клірык Свярдлоўскай епархіі. Рэабілітаваны 6.6.1957 ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР. Асабовая справа Б. ? 10731-с з фотаздымкам захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Кр.: БНБЦЭД; Синодик за веру и церковь Христову пострадавших в Минской епархии.
БАТВІННІКАЎ (БОТВИННИКОВ) Анатолій Іванавіч.
Гл.: АНАТОЛІЙ БАТВІННІКАЎ.
БАТОЗСКІ (БАТОЗСКИЙ) Ціхан Данілавіч.
Гл.: ТАЎРЫЁН (БАТОЗСКІ).
БАХАНОВІЧ (БОХАНОВИЧ) Канстанцін Васілевіч [1861 ці 1862, в. Брожа Бабруйскага пав. Мінскай губ., цяпер Бабруйскі р-н Магілёўскай вобл. - ?]. Беларус. З сялянскай сям'і. Скончыў Слуцкае гарадское духоўнае вучылішча. З пачатку 1900-х г. служыў псаломѓшчыкам у Пакроўскім храме ў роднай вёсцы. Быў жанаты, меў чацвёра дзяцей. Арыштаваны 12.1.1933. Абвінавачваўся ў 'антысавецкай агітацыі'. Асуджаны не быў. Вызвалены і рэабілітаваны абл. аддзелам АДПУ 3.5.1933. Далейшы лёс невядомы. Групавая справа Б. і інш. (усяго каля 40 чалавек) ? 11726 захоўваецца ў архіве УКДБ Магілёўскай вобл.
Кр.: Личный состав епархиального управления; НГАБ, ф. 2786, в. 1, с. 67.
БАЦЯНОЎСКІ (БОТЯНОВСКИЙ) Сямён Ігнатавіч [1877, в. Казённая Усяжа Барысаўскага пав. Мінскай губ., цяпер Смалявіцкі р-н Мінскай вобл. - ?]. Беларус. З сялянскай сям'і. Да арышту стараста Георгіеўѓскай царквы в. Прылепы Мінскага пав., цяпер Смалявіцкі р-н. Быў жанаты, меў пяцёра дзяцей. Арыштаваны 4.1.1933. Праходзіў па адной справе са святарамі Яфімам Паўлоўскім, Іакавам Трахановічам, царкоўнымі актывістамі Пелагеяй Рыгораўнай Бацяноўѓскай (н. ў 1881), Васілём Іванавічам Бацяноўскім (1875), Фёдарам Едзіновічам (1900), Мацвеем Кудрэвіѓчам (1888), Якавам Марцішэўскім (1897), Паўлам Міхалевічам (1906), Арцёмам Няхайчыкам (1901), Васілём Няхайчыкам (1882), Міхаілам Няхайчыкам (1871). Асуджаны 16.1.1933 асобай нарадай пры АДПУ за 'контррэвалюцыйную дзейнасць' дa 3 гадоў ППК. Этапаваны ў Беламорска-Балтыйскі канцлагер АДПУ Карэльскай АССР. Рэабілітаваны 31.5.1989 пракуратурай БССР. Групавая справа Б. і інш. ? 25544-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Кр.: БНДЦЭД.
БАЧКОЎ (БОЧКОВ) Філіп Антонавіч [1865, в. Пірагова Мсціслаўскага пав. Магілёўскай губ., цяпер Мсціслаўскі р-н Магілёўскай вобл. - 30.6.1938, Чэрвень Мінскай вобл., турма НКВД], царкоўнаслужыцель. Беларус. З сялянскай сям'і. Служыў у Мікалаеўскай царкве ў роднай вёсцы. Арыштаваны 9.10.1937 у в. Банькаўшчына, цяпер Мсціслаўскі р-н. Асуджаны з актыўнымі прыхаджанамі Дзям'яѓнам Арцюхавым (1886), Сямёнам Новікавым (1876), Сяргеем Смаляковым (1900), Пятром Фядорчанкам (1875), Андрэем Пруднікавым (1900), Антонам Цубанавым (1880) тройкай НКВД 5.11.1937 за 'антысавецкую агітацыю і прапаганду' да 10 гадоў ППК з канфіскацыяй маёмасці. Загінуў у зняволенні. Рэабілітаваны пракуратурай Магілёўскай вобл. 28.11.1989. Групавая справа Б. і інш. ? 12542-с захоўваецца ў архіве УКДБ Магілёўскай вобл.
Кр.: НАРБ, ІКБР.
БЕКАРЭВІЧ (БЕКАРЕВИЧ) Васілій, протаіерэй. З 1914 настаяцель Свята-Духавай царквы в. Вялікія Дольцы (тагачасны паштовы адрас: ст. Кублічы) Барысаўскага пав. Мінскай губ., цяпер Докшыцкі р-н Віцебскай вобл. Арыштаваны ў 1921. Абвінавачваўся ў 'сяброўскіх сувязях з польскімі афіцэрамі падчас белапольскай акупацыі 1919 г.'. Вызвалены дзякуючы шматлікім просьбам прыхаджан. Калі Б. пагражаў другі арышт, ён перайшоў мяжу і апынуўся ў Зах. Беларусі, дзе яшчэ шмат гадоў служыў святаром.
Кр.: Памятная книжка Минской губернии; Синодик за веру и церковь Христову пострадавших в Минской епархии.
БЕКАРЭВІЧ (БЕКАРЕВИЧ) Васілій Сафроніевіч [1882, в. Чабатовічы Гомельскага пав. Магілёўскай губ., цяпер Буда-Кашалёўскі р-н Гомельскай вобл. - ?], протаіерэй, сын Сафронія Аляксеевіча Бекарэвіча1 . Скончыў духоўную семінарыю. Да арышту настаяцель Спаса-Праабражэнскай царквы в. Язна Дзісенскага пав. Віленскай губ., цяпер Міёрскі р-н Віцебскай вобл. Быў жанаты, меў пяцёра дзяцей. Арыштаваны 15.6.1949. Асуджаны 6.9.1949 асобай нарадай МДБ за 'антысавецкую агітацыю' дa 25 гадоў ППК з канфіскацыяй маёмасці. Вызвалены ў 1955. Далейшы лёс невядомы. Рэабілітаваны 22.9.1993 ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда БССР. Асабовая справа Б. ? 23422-п захоўваецца ў архіве УКДБ Віцебскай вобл.
Бекарэвіч Сафроній Аляксеевіч. Настаяцель Раства-Багародзіцкай царквы в. Чабатовічы.
Кр.: Памятная книжка Могилевской губернии; БНДЦЭД; За Христа пострадавшие.
БЕКАРЭВІЧ (БЕКАРЕВИЧ) Васілій Фёдаравіч [1896, в. Вуць Гомельскага пав. Магілёўскай губ., цяпер Добрушскі р-н Гомельскай вобл. - 20.10.1937, Мазыр, турма НКВД], святар. Беларус. Сын Фёдара (Бекарэвіча). Скончыў Магілёўскую духоўную семінарыю (?). Служыў у Магілёўскай епархіі. Арыштаваны 1.3.1930 у в. Залесавічы Чэрыкаўскага пав. Магілёўскай губ., цяпер Крычаўскі р-н Магілёўскай вобл. Асуджаны 10.4.1930 са святарамі Анісімам Каваленкам, Елісеем Петрусенкам, Аляксандрам Сафонавым, дыяканам Пятром Крымскім і інш. асобай нарадай пры АДПУ за 'антысавецкую агітацыю і прапаганду' дa 5 гадоў ППК. Пасля вызвалення вярнуўся на радзіму, працаваў настаўнікам у школе в. Кроткі Чавускага р-на Магілёўскай вобл. Зноў арыштаваны 15.1.1935. Абвінавачваўся ва 'ўдзеле ў контррэвалюцыйнай паўстанцкай арганізацыі'. Асуджаны не быў. Вызвалены і рэабілітаваны пастановай НКВД БССР 20.7.1935. У трэці раз арыштаваны ў 1936 (або ў 1937). Прыгавораны да ВМП. Расстраляны. Па першай справе (? 10516-сн; захоўваецца ў архіве КДБ Магілёўѓскай вобл.) рэабілітаваны 17.7.1989 пракуратурай Магілёўскай вобл.
Кр.: Памятная книжка Минской губернии; НГАБ, ф. 2257, в. 1, с. 20; БНДЦЭД; Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Мазыра і Мазырскага раёна. Мн., 1997; Шиленок Д., свящ. Из истоѓрии Православной Церкви в Белоруссии (1922-1939). М., 2006.
БЕКАРЭВІЧ (БЕКАРЕВИЧ) Канстанцін Іосіфавіч [1879, в. Ількавічы Магілёўскага пав., цяпер Бялыніцкі р-н Магілёўскай вобл. - кастр. 1937 (?), Магілёў, турма НКВД]. Беларус. Скончыў Магілёўскую духоўную семінарыю. З 1908 настаяцель Ільінскай царѓквы в. Алексінічы Сенненскага пав. Магілёўскай губ., цяпер Сенненскі р-н Віцебскай вобл. Арыштаваны ў 1937 у Магілёве. Асуджаны 28.9.1937 тройкай НКВД за 'контррэвалюцыйную агітацыю' да ВМП. Расстраляны. Рэабілітаваны 9.4.1966 пастановай Магіѓлёўскага абл. суда. Групавая справа Б. і інш. ? 9171 захоўваецца ў архіве УКДБ Магілёўскай вобл.
БЕКАРЭВІЧ (БЕКАРЕВИЧ) Павел [1863, в. Юрцава Аршанскага пав. Магілёўскай губ., цяпер Аршанскі р-н Віцебскай вобл. - ?]. Беларус. Сын Аляксія Фаміча Бекарэвіча. Скончыў духоўную семінарыю, рукапаложаны ў іерэя. У 1900-10-я г. служыў у Мікалаеўскай царкве ў мяст. Шклоў (Стары Шклоў) Магілёўскага пав., цяпер райцэнтр Магілёўскай вобл. У 1920-я г. - у адной з цэркваў Оршы. Арыштаваны 20.2.1930 на чыгуначнай ст. Шклоў. Асуджаны з шэрагам святароў Магілёўскай епархіі, старастам і актыўнымі прыхаджанамі 21.3.1930 асобай нарадай пры АДПУ за 'антысавецкую агітацыю' дa 3 гадоў высылкі ў Сібір. Далейшы лёс невядомы. Рэабілітаваны 16.1.1989 указам прэзідыума Вярхоўнага савета БССР. Групавая справа Б. ? 9926 захоўваецца ў архіѓве КДБ Магілёўскай вобл.
Бекарэвіч Аляксій Фаміч. Скончыў духоўную семінарыю. Да пачатку 1910-х г. протаіерэй Успенскага храма в. Юрцава. Узнагароджаны паліцай (9.7.1906).
БЕКАРЭВІЧ (БЕКАРЕВИЧ) Павел Пятровіч [1892, в. Солаўе Аршанскага пав. Магілёўскай губ., цяпер Аршанскі р-н Віцебскай вобл. - ?]. Беларус. З духоўнага саслоўя. У 1920-я г. настаяцель Свята-Духавай царквы в. Гладкава Чавускага пав. Магілёўѓскай губ., цяпер Чавускі р-н Магілёўскай вобл. Быў жанаты, меў двое дзяцей. Арыштаваны 27.2.1932. Асуѓджаны 9.4.1932 з Дзям'янам Куксавым, верагодна, старастам царквы, за 'контррэвалюцыйную работу па зрыве гаспадарчай палітыкі партыі ў вёсцы' да 5 гадоў ППК. Далейшы лёс невядомы. Рэабілітаваны ўказам прэзідыума Вярхоўнага савета СССР (16.1.1989) і пастановай пракуратуры Магілёўскай вобл. (31.5.1989). Групавая справа Б. і інш. ? 10068 захоўѓваецца ў архіве УКДБ Магілёўскай вобл.
10.11.1933 у в. Язершчына, цяпер Магілёўскага р-на, арыштаваны Бекарэвіч Канстанцін Пятровіч (н. ў 1889; падчас арышту - жанаты, гадаваў пяць дзяцей), брат Паўла Бекарэвіча. 10.2.1934 калегіяй АДПУ асуджаны за 'контррэвалюцыйную дзейнасць' да 5 гадоў ППК. Далейшы лёс таксама невядомы. Рэабілітаваны 4.3.1958 трыбуналам БВА. Групавая справа Б. і інш. ? 6979-п захоўваецца ў архіве УКДБ Віцебскай вобл.
БЕКАРЭВІЧ (БЕКАРЕВИЧ) Пётр Пятровіч [1875, Рагачоў Магілёўскай губ., цяпер райцэнтр Гомельѓскай вобл. - 7.10.1937, Віцебск, турма НКВД]. Беларус. З сям'і царкоўнаслужыцеля. Скончыў духоўную семінарыю, рукапаложаны ў іерэя. Прызначаны ў Спаса-Праабражэнскую царкву в. Астравы Быхаўскага пав. Магілёўскай губ., цяпер Чавускі р-н Магілёўскай вобл. З 1913-14 настаяцель Свята-Духава храма в. Высачаны Аршанскага пав. Магілёўскай губ., цяпер Лёзненскі р-н Віцебскай вобл. Быў жанаты, меў чацвёра дзяцей. Арыштаваны 20.9.1937 у Віцебску па адрасе: вул. 3-я Вайсковая, д. 20, кв. 32. Асуджаны 28.9.1937 з 40 інш. свяшчэнна- і царкоўнаслужыцелямі, актыўнымі прыхаджаѓнамі тройкай НКВД за 'контррэвалюцыйную дзейнасць' дa ВМП з канфіскацыяй маёмасці. Расстраляны. Рэабілітаваны 28.7.1956 прэзідыумам Віцебскага абл. суда. Групавая справа Б. і інш. захоўѓваецца ў архіве УКДБ Віцебскай вобл.
БЕЛАЙЦ Сергій Паўлавіч [12.6.1903, Лібава, цяпер Ліепая, Латвія - 2.4.1985, в. Голдава Лідскага р-на Гродзенскай вобл.]. Беларус. З сям'і вайскоўца. Скончыў вышэйшае пачатковае гарадское вучылішча (1922), экстэрнам Брэсцкую рускую гімназію (1929). У 1932 пры Гродзенскай духоўнай кансісторыі вытрымаў экзамен на псаломшчыка. З 1.5.1933 служыў у Аляксандра-Неўскай царкве в. Сталовічы, цяпер Баранавіцкі р-н Брэсцкай вобл., з 1934 - у храѓме ў гонар іконы Божай Маці в. Міжэвічы, цяпер Слонімскі р-н Гродзенскай вобл., з 1936 - у Міхайлаўскай царкве в. Перавалака, цяпер Слонімскі р-н Гродзенскай вобл. У 1935 ажаніўся з Валянцінай Сашко (н. 1.1.1918), гадаваў дачку Лідзію (11.4.1937), сына Генадзя (23.2.1936). З 1939 і да 22.6.1942 паслядоўна служыў у Дзмітрыеўскай царкве в. Шчорсы, цяпер Навагрудскі р-н Гродзенѓскай вобл., у Георгіеўскім храме в. Ятвеск, цяпер Свіслацкі р-н Гродзенскай вобл. 28.12.1941 вытрымаў паѓстырскі экзамен пры Навагрудскім епархіяльным упраўленні. Епіскапам Віцебскім і Полацкім Афанасіѓем (Мартасам) рукапаложаны ў дыякана (31.5.1942), святара (22.6.1942). З 17.11.1942 служыў у Раства-Багародзіцкай царкве в. Явар, цяпер Дзятлаўскі р-н Гродзенскай вобл. З 4.7.1950 - у Раства-Багародзіцкім храме в. Дварэц Дзятлаўскага р-на. З 30.7.1952 настаяцель Мікалаеўскай царквы в. Азярніца Слонімскага р-на Гродзенскай вобл. Арыштаваны 6.2.1961. Абвінавачваўся ў 'антысавецкай агіѓтацыі'. 21.11.1961 УКДБ Гродзенскай вобл. вызвалены і рэабілітаваны. Працягваў служыць у Азярніцѓкай царкве. З 13.2.1968 настаяцель Крыжаўздзвіжанскай царквы в. Аранчыцы Пружанскага р-на Брэсцкай вобл. 31.12.1969 архіепіскапам Мінскім і Беларускім Антоніем (Мельнікавым) прызначаны ў Раства-Багародзіцкі храм в. Голдава. Таксама абслугоўваў суседні Лябедскі прыход. Узнагароджаны набедранікам (1943), скуф'ёй (1946), нагрудным крыжам (1954), паліцай (1964), нагрудным крыжам з упрыѓгожаннямі (1969), мітрай (1983). З 22.9.1984 за штатам. Асабовая справа Б. ? 7236 захоўваецца ў архіве УКДБ Гродзенскай вобл.
Кр.: БНДЦЭД; Архіў Мінскага епархіяльнага ўпраўлення.
БЕЛАКАЗЕВІЧ (БЕЛОКОЗЕВИЧ) Нейміл Цімафеевіч [1875, в. Відаўка Лідскага пав. Віленскай губ., цяпер Шчучынскі р-н Гродзенскай вобл. - ?], іерэй. Арыштаваны 15.2.1930 у в. Расніціна Кіржацкага р-на Уладзімірскай вобл. Асуджаны да 3 гадоў высылкі. Зноў арыштаваны 1.5.1945. Прыгавораны да 8 гадоў ППК. Далейшы лёс невядомы.
Кр.: Боль и память: Книга памяти жертв политических репрессий Владимирской области. Владимир, 2001. Т. 1.
БЕЛІЕНКАВА (БЕЛИЕНКОВА) Анна Мацвееўна [?, в. Балотава Віцебскай губ. - ?], манахіня Знаменскага манастыра (Цвярская вобл.). Арыштавана 6.12.1929. Асуджана 4.3.1930 да 3 гадоў пазбаўлення волі. Выслана на Урал. Далейшы лёс невядомы. Рэабілітавана.
БЕЛЬСКІ (БЕЛЬСКИЙ) Аляксей Іосіфавіч [1888, мяст. Бешанковічы Лепельскага пав. Віцебскай губ., цяпер райцэнтр Віцебскай вобл. - 7.10.1937, Віцебск, турма НКВД], шавец-саматужнік. Беларус. З рабочай сям'і. Верагодна, арыштоўваўся ў 1920-я г. У 1930-я г. старшыня царкоўнага савета адной з віцебскіх цэркваў. Зноў арыштаваны 19.9.1937 у Віцебску па адрасе: вул. 4-я Нагіна, д. 7. Асуджаны 28.9.1937 тройкай НКВД за 'дзейнасць у склаѓдзе контррэвалюцыйнай арганізацыі' да ВМП з канфіскацыяй маёмасці. Расстраляны. Рэабілітаваны 28.7.1956 прэзідыумам Віцебскага абл. суда. Асабовая справа Б. захоўваецца ў архіве УКДБ Віцебѓскай вобл.
Кр.: БНДЦЭД; Афіцыйны сайт Віцебскай епархіі.
БЕЛЮСЦІН (БЕЛЮСТИН) Міхаіл [да 1890 - 1943]. З духоўнага саслоўя. Скончыў Мінскую духоўную семінарыю (1912). З 1913 настаяцель Пакроўѓскай царквы в. Зубкі Слуцкага пав. Мінскай губ., цяпер Клецкі р-н Мінскай вобл. 21.7.1914 выбраны членам будаўнічага камітэта цэркваў 2-й акругі Слуцкага пав. Падчас 2-й сусветнай вайны заставаўся на акупаванай тэрыторыі, служыў у Петра-Паўлаўскай царкве в. Галынка Клецкага р-на. Па-зверску забіты савецкімі партызанамі з жонкай і сынам. Вясной 1943 на яго пахаванні з прамовай выступіў святар Барыс Ясінскі.
Кр.: Памятная книжка Минской губернии; Синодик за веру и церковь Христову пострадавших в Минской епархии; Черепица В.Н. Очерки истории Православной Церкви на Гродненщине (с древнейших времен до наших дней). Ч. 2. Гродно. 2005. С. 249.
БЕЛЯКОЎ (БЕЛЯКОВ) Анісім Усцінавіч [1885, мяст. Крычаў Чэрыкаўскага пав. Магілёўскай губ., цяпер райцэнтр Магілёўскай вобл. - ?], іерэй. Беларус. З духоўнага саслоўя. У 1920-я г. служыў у адной з цэркваў Крычава. Быў жанаты, меў дачку Антаніну (н. ў 1927), сыноў Паўла (1908), Дзмітрыя (1911) і Васіля (1926). Арыштаваны 5.4.1933. Асуджаны калеѓгіяй АДПУ 9.6.1933 як 'член контррэвалюцыйнай царкоўна-паўстанцкай арганізацыі' да 5 гадоў гадоў ППК з канфіскацыяй маёмасці (уключаючы дом). Далейшы лёс невядомы. Рэабілітаваны 17.7.1989 пракуратурай БССР і 10.11.1993 УУС Магілёўскага абл. выканкама. Групавая справа Б. і інш. ? 27605-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Кр.: НАРБ, ІКБР.
БЕНЯШЭВІЧ (БЕНЕШЕВИЧ) Уладзімір Мікалаевіч [9(21).8.1874, мяст. Друя Дзісенскага пав. Віленскай губ., цяпер Браслаўскі р-н Віцебскай вобл. - 27.1.1938, НКВД], гісторык (візантолаг, гісторык царкоўнага права, палеограф), публіцыст. Беларус. З сям'і чыноўніка. Скончыў 1-ю Віленскую гімназію (1893), юрыдычны ф-т Санкт-Пецярбургскага ун-та (1897). У 1897-1900 слухаў лекцыі ў Лейпцыгскім, Берлінскім, Гейдэльбергскім ун-тах. З 1905 прыват-дацэнт, з 1909 прафесар царкоўнага і грамадзянскага права Санкт-Пецярбургскага ун-та, прафесар кафедры гісторыі царкоўнага права Санкт-Пецярбургскай духоўнай акадэміі (1906-09), доктар царкоўнага права (1914). Выкладаў на Вышэйшых жаночых (Бястужаўскіх) курсах, у Ваенна-юрыдычнай акадэміі. Рэдактар перыёдыкаў 'Памятники древнерусского канонического права' (ч. 1, 1908; ч. 2, вып. 1, 1920), 'Обзор трудов по славяноведению, 1908-1913' (1909-18). Апошняе выданне можна лічыць бібліяграфіяй па гісторыі, этнаграфіі, мовазнаўстве, літаратуры Беларусі. Быў у навуковых камандзіроўках на Афоне (Грэцыя), Сінаі (Егіпет), у Турцыі, Палесціне. Член Памеснага сабора (1917-18). У дакастрычніцкі час за 'захоўванне нелегальнай літаратуры' неаднаразова падвяргаўся вобыскам, а за 'вальнадумства ў лекцыях па гісторыі царкоўнага права' пасаджаны ў турму 'Кресты', але неўзабаве вызвалены па хадайніцтве Санкт-Пецярбургскага ун-та. У гады савецкай улады прафесар Ленінградскага ун-та, галоўны бібліятэкар аддзела рукапісаў Публічнай бібліятэкі. У 1922 - член праўлення Таварыства праваслаўных прыходаў Петраграда. З 1925 - член-карэспандэнт Акадэміі навук СССР, вучоны сакратар Руска-візантыйскай слоўнікавай камісіі. Выбраны членам Баварскай (19.2.1927), Прускай (30.6.1929), Страсбургскай акадэмій навук, ганаровы член Афінскага таварыства візантолагазнаўства. Арыштаваны ў маі 1922 па справе 'аб канфіскацыі царкоўных каштоўнасцей'. Апраўѓданы на судзе. Зноў арыштаваны 22.11.1928. У яго абарону выступілі дзеячы сусветнай навукі, нобелеўѓскія лаўрэаты Ф.Нансен, А.Эйнштэйн, акадэмік У.Вярнадскі. Нягледзячы на гэта, 8.8.1931 асуджаны да 5 гадоў ППК. Этапаваны ва Ухта-Пячорскі канцлагер НКВД Комі АССР. Вызвалены ў лют. 1933. Вярнуўся ў Ленінград, займаўся навуковай працай на кафедры гісторыі Ленінградѓскага дзяржаўнага ун-та, працаваў галоўным бібліятэкарам Ленінградскай дзяржаўнай публічнай бібліятэкі. У 1937 у Мюнхене была выдадзена яго кніга 'Синагога в 50 титулов и другие юридические сборники Иоанна Схоластика'. Гэта cтала падставай для новага арышту. 17.1.1938 тройкай НКВД прыгавораны да ВМП. Расстраляны.
5.9.1937 у Ленінградзе арыштаваны Беняшэвіч Георѓгій (н. ў снеж. 1911), сын Уладзіміра Беняшэвіча. У снеж. 1937 асуджаны да ВМП і расстраляны.
7.9.1937 у Ленінградзе арыштаваны навуковы суѓпрацоўнік Радыевага інстытута Беняшэвіч Дзмітрый Уладзіміравіч (н. ў снеж. 1911), брат-блізнюк Георгія Беняшэвіча. 6.10.1937 асуджаны да ВМП і расстраляны.
16.9.1937 у Ленінградзе арыштаваны Беняшэвіч Дзмітрый Мікалаевіч (н. ў 1870-я г.; у 1920-я г. тэхнічны дырэктар Днепрапятроўскага НДІ чорнай металургіі), брат Уладзіміра Мікалаевіча Беняшэвіча. У снеж. 1937 асуджаны да ВМП і расстраляны.
Тв.: Древнеславянская кормчая XIV титулов без толкований. Т. 1. СПб., 1906-07; Описание греческих рукописей монастыря св. Екатерины на Синае. Т. 1, 3. СПб., 1911-17; Очерки по истории Византии. Вып. 1-4. СПб., 1912-15; Синагога в 50 титулов и другие юридические сборники Иоанна Схоластика. СПб., 1914; Сборник памятников по истории церковного права, преимущественно русской церкви до эпохи Петра Великого. Вып. 1-2. Пг., 1914-15.
Кр.: Гранстрем Е.Э. В.Н.Бенешевич (к 100-летию со дня рождения) // Византийский временник. 1973. Т. 35; Трагические судьбы: репрессированные ученые в Академии Наук СССР. М, 1995; Синодик Санкт-Петербургской епархии; ЭГБ, т. 2; Афіцыйны сайт Віцебскай епархіі; Рэпрэсаваныя...
БІЛЕВІЧ (БИЛЕВИЧ) Мікалай Адамавіч [1907, мяст. Даўгінава Вілейскага пав. Віленскай губ., цяпер вёска ў Вілейскім р-не Мінскай вобл. - 24.3.1955, ГУЛАГ], святар. Беларус. Меў вышэйшую або незакончаную вышэйшую адукацыю. З 1941 настаяцель Пакроўскай царквы в. Гародзькі, цяпер Валожынскі р-н Мінскай вобл. З 1949 памочнік настаяцеля Аляксандра-Неўскай царквы в. Новая Беліца (інш. назва Навабеліца; цяпер у межах Гомеля). Арыштаваны 27.4.1951. Праходзіў па адной справе са святарамі Яўстафіем Баслыком, Платонам Сліжам. Асуджаны асобай нарадай пры МДБ 5.9.1951 за 'антысавецкую агітацыю' і як 'удзельнік контррэвалюцыйнай арганізацыі' да 10 гадоў ППК. Этапаваны ў Сцяпны канцлагер ? 4 МДБ Казахскай ССР (Джэзказган). Загінуў у зняволенні. Рэабілітаваны Вярхоўным судом БССР 28.11.1978. Групавая справа Б. і інш. ? 20622-с з фотаздымкам захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Жонка святара Алена Сцяпанаўна (н. ў 1910) жыла ў Лідзе Гродзенскай вобл.
Кр.: Архіў Мінскага епархіяльнага ўпраўлення, ф. 1, в. 2; НАРБ, ІКБР.
БІРУКОВІЧ (БИРЮКОВИЧ) Антоній Канстанцінавіч [1889, в. Амговічы Слуцкага пав. Мінскай губ., цяпер Слуцкі р-н Мінскай вобл. - 1933 (?), турма АДПУ]. Беларус. Верагодна, сын Канстанціна Біруковіча. Скончыў Мінскую духоўную семінарыю. З 1913 настаяцель Крыжаўздзвіжанскай царквы в. Цыр Пінскага пав. Мінскай губ., цяпер Ровенская вобл., Украіна. У 1920-я г. настаяцель Успенскай царквы в. Навасады (тагачасны паштовы адрас: ст. Койданава) Мінскага пав., цяпер Дзяржынскі р-н Мінскай вобл. Быў жанаты, гадаваў двое дзяцей. Арыштаваны 10.1.1933 у в. Павуссе Дзяpжынскага р-на. Праходзіў па адной справе з актыўнымі прыхаджанамі Пятром Арцюхом (1890), Іосіфам Бадуном (1908), Аляксеем Дарагушам (1898), Васілём Калоднікам (1902), Канстанцінам Каско (1893), Васілём Кашкелем (1898), Васілём Мураўскім (1874), Яўгенам Мураўскім (1878). 5.4.1933 асобай нарадай пры АДПУ асуджаны за 'антыѓсавецкую дзейнасць' дa ВМП з канфіскацыяй маёмасці. Расстраляны. Рэабілітаваны 31.1.1959 Мінскім абл. судом. Групавая справа Б. і інш. ? 13783 захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Біруковіч Канстанцін. Протаіерэй. Скончыў Мазырскую гімназію. Служыў з 1876. Рукапаложаны ў іерэя (18.4.1884). З 1885 і да 1930-х г. настаяцель Успенскай царквы в. Свірыдавічы Рэчыцкага пав. Мінскай губ., цяпер Рэчыцкі р-н Гомельскай вобл. Узнагароджаны камілаўкай (да 1901). З ліп. 1917 благачынны цэркваў 1-й акругі Рэчыцкага пав.
Кр.: Памятная книжка Минской губернии; НГАБ, ф. 2786, в. 1, с. 67; Памяць: Гісторыка-дакументальная хроніка Дзяржынскага раёна. Мн., 2004.
БІРУКОВІЧ (БИРЮКОВИЧ) Леанід Платонавіч.
Гл.: ЛЕАНІД БІРУКОВІЧ.
БІРУКОВІЧ (БИРЮКОВИЧ) Павел [1875, в. Гарадзец Барысаўскага пав. Мінскай губ., цяпер Лагойскі р-н Мінскай вобл. - ?], сын Платона Біруковіча, брат Леаніда Біруковіча. Скончыў Мінскую духоўную семінарыю (1898?). Рукапаложаны ў іерэя (1899). З 1900 настаяцель Успенскай царквы в. Сморкі Барысаўскага пав. Мінскай губ. (з 1978 в. Зорычы Барысаўскага р-на Мінскай вобл.), дзе раней служыў яго брат. З 1912 - у Пакроўскім храме в. Дудзічы Ігуменскага пав. Мінскай губ., цяпер Пухавіцкі р-н Мінскай вобл. У 1920-я г. настаяцель Свята-Духавай царквы в. Гатава Мінскага пав., Мікалаеўскай царквы в. Замасточча Мінскага пав., адной з цэркваў Барысава. Арыштаваны 2.12.1929 у Барысаве па адрасе: пр. Рэвалюцыі, д. 14, кв. 1. Асуджаны 13.1.1930 са святарамі Мінскай епархіі Паўлам Біруковічам, Паўлам Гаховіѓчам, Грыгорыем Слупскім, Яўгеніем Хлябцэвічам, яго братам, сястрой і ў адзін дзень са святарамі Полацка-Віцебскай епархіі Васіліем Пашыным, Вячаславам Ражновым, Ігнаціем Сярпінскім і інш. асобай нарадай пры АДПУ за 'антысавецкую агітацыю' дa 5 гадоў ППК. Этапаваны ў адзін з канцлагераў НКВД Комі АССР. Далейшы лёс невядомы. Рэабілітаваны 30.5.1989 пракуратурай БССР. Групавая справа Б. і інш. ? 23252-с з фотаздымкамі захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Біруковіч Платон. Рукапаложаны ў 1854. Не пазней чым з другой паловы 1870-х г. і да 1899 настаяцель Успенскай царквы в. Брадзец Ігуменскага пав. Мінскай губ., цяпер Бярэзінскі р-н Мінскай вобл.
Неабходна ўдакладніць: П.Біруковіч - цёзка па імені і прозвішчы настаяцеля ў 1870 - 80-я г. Параскева-Пятніцкага храма в. Вербавічы Рэчыцкага пав. Мінскай губ. (цяпер Нараўлянскі р-н Гомельскай вобл.) Платона Біруковіча (рукапаложаны ў 1837; у 1881 узнагароджаны нагрудным крыжам) і настаяцеля (з 1880-х г. і да 1903) Міхайлаўскай царквы в. Ровенская Слабада Рэчыцкага пав. Мінскай губ., цяпер Рэчыцкі р-н Гомельскай вобл.) Платона Біруковіча (рукапаложаны ў 1866), члена благачыннага савета 1-й акругі Рэчыцкага пав.
Кр.: Памятная книжка Минской губернии; Памятная книжка Минской епархии; Личный состав епархиального управления; НГАБ, ф. 2786, в. 1, с. 67.
БІРУКОВІЧ (БИРЮКОВИЧ) Сімяон [1875, в. Жары Рэчыцкага пав. Мінскай губ., цяпер Брагінскі р-н Гомельскай вобл. - ?]. Сын Міхаіла Біруковіча. Скончыў Кіеўскую духоўную семінарыю (1898?), рукапаложаны ў іерэя (1900). З 1901 настаяцель Раства-Багародзіцкай (?) царквы в. Ямінск Бабруйѓскага пав. Мінскай губ., цяпер Любаньскі р-н Мінскай вобл., павятовы назіральнік Бабруйскага епархіяльнага вучылішчнага савета. У 1905-17 павятовы назіральнік царкоўна-прыходскіх школ пры Бабруйскім Мікалаеўскім саборы. У 1920-я г. настаяцель Бабруйскай Казанѓскай царквы. З 1930 жыў у Маскве, потым у Вырыцы Ленінградскай вобл. Арыштаваны 21.4.1931. Асуджаны 8.10.1931 па справе 'царкоўнікаў' да 3 гадоў ППК. Этапаваны ва Усольскі канцлагер АДПУ Свярдлоўскай вобл., потым у Вішэрскі канцлагер АДПУ Уральскай вобл. Далейшы лёс невядомы. Асабовая справа Б. ? п-83017 захоўѓваецца ў архіве УФСБ Санкт-Пецярбурга і Ленінградскай вобл.
Біруковіч Міхаіл. У ліку лепшых скончыў Мінскую духоўную семінарыю, рукапаложаны ў іерэя (1868). Служыў ва Успенскім храме в. Жары. 21.3.1888 пераведзены ў Свята-Троіцкую царкву в. Загалле Рэчыцкага пав. Мінскай губ., цяпер Хойніцкі р-н Гомельскай вобл. Узнагароджаны набедранікам (да 1880), камілаўкай (да 1900). Пасля 1903 за штатам.
Кр.: НГАБ, ф. 2786, в. 1, с. 67; Памятная книжка Минской епархии; Памятная книжка Минской губернии.
БІРУЛЯ (БИРУЛЯ) Сідар Дзмітрыевіч [1881, Аршанскі пав. Магілёўскай губ. - ?]. Беларус. З сялянскай сям'і. Да арышту дыякан Мікалаеўскай (Праабраѓжэнскай) царквы ў мяст. Дуброўна Горацкага пав. Магілёўскай губ., цяпер райцэнтр Віцебскай вобл. Быў жанаты, меў шасцёра дзяцей. Арыштаваны 14.4.1932. Асуджаны са старастам царквы Дзмітрыем Какоцькам 21.7.1932 асобай нарадай пры АДПУ за 'антысавецкую дзейнасць' дa 3 гадоў ППК. Далейшы лёс невядомы. Рэабілітаваны 21.5.1989 пракуратурай Віцебскай вобл. Групавая справа Б. і інш. захоўваецца ў архіве УКДБ Віцебскай вобл.